|
Futbol, memleketin vazgeçilmezlerinden: hayatın her alanına girme becerisini göstermiş; müzik de ondan nasibini almış. Taşplak döneminden bu yana futbolu konu edinen plaklar yapılmış, arada 45'lik/33'lük-kaset-CD evrimi gerçekleşmiş, bu alışkanlıktan vazgeçilmemiş. "Taraftar" olmanın gereği bu, belki bir ritüel. Bu küçük dizi de 45'lik döneminde yapılmış futbol plaklarını kapsıyor ama hepsini anmak gibi bir iddiası ve amacı yok. Yalnızca bir seçki, tarihe bir kayıt.
Murat Meriç
|
Haydi Dolmuş Maça
Sorma Arkadaş Kaça
Memlekette yapılmış bilinen ilk futbol plağı 1931'de Odeon tarafından yayımlanan Fenerbahçe Şampiyonluk Hatırası. Bu plağın ardından bereketsiz uzun bir dönem geçer. Sonra 60'lı yıllarda futbol müziği piyasası yeniden canlanır. Bölümün başlığı, Tanju Okan'ın ilk plağından: Dolmuş Maça, 1965 tarihli ve popülerleşenlerinden Türkçe futbol şarkılarının ilklerinden. Ankaralı Alpay'ın ilk plağının arkasında yer alan, Şanar Yurdatapan imzalı Maç Twist de maç anlatımlarıyla ve sloganlarla süslenmiş bir başka şarkı. Durul Gence'nin de dahil
|
olduğu 'Arkadaşlar' grubu tarafından çalınmıştı zamanında.
Plak yapılanlar yalnızca futbol şarkıları değil, maç anlatımları her daim plaklara yansımış. 19 Şubat 1956'da İstanbul'da oynanan ve Türkiye'nin 3-1 kazandığı Türkiye-Macaristan milli maçı, akabinde yayınlanan bir taşplağa konu olmuş. Eski spor spikerlerinden Ali Kocatepe'nin, 1969-70 liginden seçilmiş golleri anlattığı Altın Goller, bu alanda emsalsiz bir 45'lik plak. İçinde dokuz ayrı maçın "ilginç" anları yer alıyor. Columbia tarafından yayınlanan başka bir taşplak, Galatasaray - Fener Maçı (Netice: Galatasaray-1 Fenerbahçe-1). Maçta atılmış goller plağın
|
|
|
 |
iki yüzüne paylaştırılmış ve stadyumdan sesler eklenmiş.
Futbol şarkıları, maç anlatımları yanında bir de eğlencelik futbol kayıtları bulunuyor. Ali Poyrazoğlu, televizyonda büyük ilgi gören Ali Uyanık tiplemesini bir 45'likte ölümsüzleştirmiş. Plakta yer alan İcabında Fenerbostan'da bir de Fenerbahçe şarkısı var: "Fenerbahçe Fenerbahçe / Döne döne yenerbahçe / Atar yemez, icabında / Sekiz tane çekerbahçe" Altan Erbulak, Altan Maç Spikeri adlı plağında, Mithatpaşa stadında, Halit Kıvanç'ın gelmemesi üzerine maçı anlatmak zorunda kalan kekeme bir spor spikerini canlandırıyor. Celal Şahin'in "sesli çizgiler"i arasında yer alan, bir taşplaktan bizlere ulaşan İspor-Toto da futbolun kıyısından geçen şarkılardan.
Eğlencelik kayıtlar olur da ağıtlar olmaz mı? 17 Eylül 1967'de oynanan ve çıkan olaylar sonucunda 40 kişinin öldüğü, 300'den fazla insanın yaralandığı Kayserispor - Sivasspor maçı, iki plağa konu olmuş:
Rıza Aslandoğan'ın Kanlı Gol'ü "Kırılsaydı ayağım atmazdım golü" diye başlıyor; "Olur mu Allah'ım böyle olur mu / Bir golün yüzünden adam ölür mü" nakaratına bağlanıyor. Malatyalı Selim'in plağının adı Öldüren Gol. Şarkı, hıçkırıklı ağlamalar ve iç burkan diyaloglarla bezeli: "-Anne, anneciğim babam nirde? / -Ağlama yavrum, ağlama, ah baban, baban maça gitti."
|
Aslında futbol bizi sarıp sarmaladıkça her türden futbol şarkısı da ortaya çıkmaya başlıyor. Halk ozanları arasında bile zaman zaman futbol plakları/şarkıları yapanlara rastlıyoruz. Sözgelimi Aşık Mahzuni Şerif'in "Gol Gol"ü, Anadolu insanının futbola bakışını yansıtan ilginç bir örnek.
Mazinde Bir Tarih Yatar
Futbol şarkısı demek aslında takım şarkısı demek. Fenerbahçe, uğruna en çok şarkı yazılan takım. Resmi marş olan Yaşa Fenerbahçe, Viva Espana'nın Fecri Ebcioğlu ve Şerif Yüzbaşıoğlu tarafından uyarlanmış hali. Nesrin Sipahi, 1973-74 kadrosu ile birlikte seslendiriyor şarkıyı. Pek çok düzenlemesi var; hatta, bu şarkının Galatasaraylılarca yapılmış ahlaka mugayyir bir varyantı da olduğu biliniyor.
Fenerbahçe için yapılmış ilk 45'lik ise 1965'te, Vasfi Uçaroğlu Orkestrası'nın yaptığı Şampiyonlar Şarkısı: "Paslar yerini buldu / Ağlar gollerle doldu / Bu yıl da Fenerbahçe / Yine şampiyon oldu". Plağın arka yüzünde Halit Kıvanç'ın anlatımıyla Şampiyonların 15 Golü var.
Sonra Sarıkanaryalar ve Amigo Babi tarafından yapılan eğlenceli Fenerbahçe Oyun Havası var: "Yaşasın Fenerbahçe, bu maçı da aldı / Göztepe, Altay, Kayseri nerede kaldı / Her maçında en azından beş tane çeker / Karşı takım seyircisi kahrından içer". Şarkıda bütün rakipler sayılmış ama nakarata uysun diye
|
|