Bir Önceki Sayfa
Hayatım Futbol / Ekim 2005   Hayatım Futbol / Ekim 2005
Bir Sonraki Sayfa
3 puan sisteminin ilk uygulayıcılarından olan İngiltere'de bugünlerde deplasman galibiyetlerine 4 puan verilmesi fikri tartışılıyor. Amaç galibiyeti daha cazip hali getirmek ve takımların daha açık oynamasını sağlayıp futbol kalitesini ve gol adedini artırmak. Bu yazımızda 3 puan sisteminin etkilerini ve ona bağlı olarak ligimizdeki dengelerdeki değişmeyi inceleyeceğiz.

Burak Uzun
Eski adıyla Türkiye 1. Futbol liginde 3 puan sistemi ilk kez 1987-1988 sezonunda uygulandı. Birinci grafikte maç basına gol ortalamasının yıllara göre nasıl değiştiğini görüyoruz.

Maç başına gol adedi 2 puan sistemiyle oynanan liglerde 2.5 golün üzerine sadece 1 kere çıkabilmişken, 3 puan sistemine geçilmesiyle düzenli olarak 2.5 gol barajını aşmış. Ortalamanın 3 golü geçtiği 2 sezon da bu dönemde yaşanmış.

Gol sayısındaki bu dramatik artışı sadece 3 puan sistemiyle açıklamak doğru olmaz. 80'li yılların ortalarından itibaren statlardaki çimlendirme faaliyetlerinin hız kazanması ve zeminlerin kalitesinin artması da gol sayısındaki artışa etkili olmuştur.

Burada kulüplerin transfere ayırdığı bütçelerin artması, oynatabildikleri yabancı sayısının değişkenlik göstermesi gibi parametreler de rol oynamış olabilir.

3 puan sisteminin bir diğer iddiası da galibiyeti daha cazip kılmak. Bu iddianın gerçekleşip gerçekleşmediğini gözlemlemek için eşitliğin bozulduğu maçların, berabere biten maçlara oranına bakabiliriz. İkincii grafikte bu oranın sezonlara göre değişimi görüyoruz.

Bir tarafın galip geldiği maçların oranında 1987-1988 sezonundan itibaren bir artış olduğu, dolayısıyla beraberliklerin azaldığı da bu grafikte görülüyor.

3 puan sistemi görülen o ki beraberliklerin azalmasına katkı sağlamış.

Bu noktada şöyle bir soru akla geliyor. Güçlü takımların ligi daha domine eder hale gelmiş olması, yani ligdeki güç dengesinin bozulması beraberliklerin azalmasında etkili olmuş olabilir mi?

Bu soruyu iki bölümde incelemek doğru olur. Birincisi ligdeki dengelerin bozulması, çekişmenin azalması kısmı. Bir sonraki grafiğimiz ligdeki takımların topladığı puanların standart sapma yardımıyla ligdeki dengelerin değişkenliğini gösteriyor. Takımların sezon sonu puanlarının birbirine yakın olduğu sezonlar bu grafikte daha düşük standart sapmaya sahip.(1)



Grafik 1 : Maç başına gol ortalamalarının yıllara göre değişimi.